نیمهشبها، زمانی که اغلب مدیران سایت تصور میکنند همهچیز در آرامش کامل است، یکی از رایجترین زمانها برای از دسترس خارج شدن وبسایتهاست. در این مطلب از سری مطالب وبلاگ پارس وی دی اس به چرا سایت شما نیمهشب از دسترس خارج میشود؟ + راه حل میپردازیم.
ساعاتی که نه تیم پشتیبانی آنلاین است، نه کاربری برای گزارش سریع مشکل وجود دارد و نه کسی متوجه میشود سایت، بیصدا از مدار خارج شده است. اما صبح روز بعد، با پیامهای خطا، کاهش بازدید یا حتی افت فروش مواجه میشوید و اولین سوال شکل میگیرد: چه اتفاقی افتاد؟
در این مقاله بررسی میکنیم که چرا وبسایتها معمولا در ساعات کمترافیک شبانه از دسترس خارج میشوند، چه عواملی واقعا به هاست مربوط است و در چه مواقعی خود مدیر سایت یا تیم فنی ناخواسته باعث بروز مشکل میشوند. اگر میخواهید بدانید ریشه این قطعیها کجاست و چگونه میتوان از تکرار آنها جلوگیری کرد، ادامه این مطلب را از دست ندهید.
ابتدا بررسی کنید آیا سایت از نظر فنی واقعا از دسترس خارج شده است؟
گاهی مشکل از سایت شما نیست؛ مشکل از اینترنت یا دستگاه خودتان است. پیش از آنکه هاست خود را مقصر بدانید، لازم است چند تست ساده انجام دهید:
سایت را از یک دستگاه دیگر مثلا تلفن همراه با اینترنت متفاوت چک کنید.
از یک ابزار آنلاین بررسیکننده وضعیت سایت مثل downforeveryoneorjustme.com استفاده کنید.
سایت را در حالت ناشناس Incognito مرورگر باز کنید تا کش مرورگر روی آن تاثیر نگذارد.
صفحهی وضعیت ارائهدهندهی هاست خود را بررسی کنید.
علت اصلی از دسترس خارج شدن سایت در شب چیست؟
مشکل را میتوان به سه دسته تقسیم کرد: مشکلات هاست، مشکلات سیستم خودتان، یا به علت اتفاقات پیشبینینشده
- علت اول: مشکلات هاستینگ
گاهی اوقات، مقصر اصلی شرکت هاستینگ شماست. باید بدانیم که همه هاستها یکسان نیستند و برخی از آنها در ساعات خاصی از شب با مشکلات جدی مواجه میشوند.
مشکلات هاستینگ شامل موارد زیر هستند:
۱. نگهداری و بهروزرسانی شبانه
بسیاری از شرکتهای هاستینگ، تعمیرات و بهروزرسانیهای خود را در ساعات کمبازدید یعنی نیمهشب انجام میدهند. این کار منطقی است، اما اگر بدون هماهنگی با شما انجام شود، میتواند سایت شما را برای ساعاتی از دسترس خارج کند. برخی مواقع، سرورها در حین بهروزرسانی دچار مشکل میشوند و بازیابی آنها بیشتر از زمان پیشبینیشده طول میکشد.
۲. خرابی سختافزاری سرور
سرورها هم مثل هر دستگاه دیگری ممکن است خراب شوند. قطعی برق در دیتاسنتر، خرابی هارد دیسک، یا نقص در نرمافزارهای نصبشده روی سرور، همگی میتوانند باعث از کار افتادن سایت شما شوند. شرکتهای هاستینگ معتبر معمولا برای این موارد راهکارهایی دارند، اما هیپچ برنامه ای صد در صد پیشگیری کننده از این وضع نیست.
۳. هاست اشتراکی
اگر از هاست اشتراکی استفاده میکنید، سرور شما با دهها یا صدها سایت دیگر مشترک است. حالا تصور کنید یکی از آن سایتها نیمهشب دچار حمله سایبری میشود یا یک اسکریپت ایراد دار منابع ذخیره سازی سرور را پر کند. در این شرایط، کل سرور به همراه سایت شما، دچار مشکل میشود . باید بدانید که انتخاب هاست اشتراکی، دارای این مدل احتمالات خرابی هست.
- علت دوم: مشکلات سیستم خودتان
۱. پشتیبانگیریهای شبانه
رایجترین دلیل از کار افتادن سایت در نیمهشب، پشتیبانگیری خودکار است. بسیاری از ما پشتیبانگیری را برای ساعات خلوت سایت یعنی نیمهشب تنظیم میکنیم تا به کاربران روزانه آسیبی نرسد. اما خود این فرایند میتواند چنان سنگین باشد که سرور را از کار بیاندازد.
پشتیبانگیری شامل چند مرحلهی سنگین است: فشردهسازی فایلها، خروجیگیری از پایگاهداده، ایجاد Checksum و آپلود فایل پشتیبان به یک فضای ابری. اگر همه این کارها همزمان انجام شوند، CPU و حافظهی سرور به اوج میرسند و سایت برای چند دقیقه یا حتی چند ساعت از دسترس خارج میشود.
۲. مشکلات Cron Jobs
کرونجابها، کارهای زمانبندیشدهای هستند که سرور بهطور خودکار در فواصل مشخص انجام میدهد. بسیاری از افزونههای وردپرس از کرونجاب برای انجام کارهای پسزمینه استفاده میکنند. اگر چند کرونجاب سنگین همزمان در نیمهشب اجرا شوند، سرور دچار اختلال میشود.
در وردپرس، گاهی افزونهها بهدلیل اشکال در کدنویسی، تعداد بینهایتی کرونجاب ایجاد میکنند که سرور را بهطور کامل از کار میاندازد. همچنین بعضی افزونهها مانند Jetpack ممکن است در ساعات مشخصی از شب، همگامسازی سنگینی انجام دهند که باعث افزایش ناگهانی بار سرور میشود.
۳. بهروزرسانی خودکار افزونهها و قالبها
وردپرس امکان بهروزرسانی خودکار افزونهها و قالبها را دارد. اگر این گزینه فعال باشد، ممکن است در نیمهشب چند افزونه بهطور همزمان بهروزرسانی شوند. اگر یکی از این بهروزرسانیها با مشکل مواجه شود یا با نسخهی وردپرس شما سازگار نباشد، کل سایت از کار میافتد.
۴. افزونههای سنگین و بدکدنویسیشده
بعضی افزونهها بهقدری سنگین هستند که در ساعات عادی هم عملکرد سایت را تحت تاثیر قرار میدهند. اما در نیمهشب، وقتی کارهای پسزمینهی دیگری نیز در حال اجرا هستند، این افزونهها میتوانند فشار زیادی به سیستم وارد کنند. کوئریهای بهینهنشده پایگاهداده نیز یکی از عوامل رایج این مشکل هستند.
- علت سوم: اتفاقات پیش بینی نشده
۱. حملات DDoS و ترافیک رباتها
در حملات DDoS هکرها با هجوم ناگهانی ترافیک سنگین، سرور شما را از کار میاندازند. این حملات اغلب در زمانهای خاصی انجام میشوند و ممکن است الگوی زمانی مشخصی داشته باشند. همچنین رباتهای مخرب ممکن است بهصورت شبانهروزی به صفحات ورود یا XML-RPC سایت شما حمله کنند و منابع سرور را مصرف کنند.
۲. مشکل DNS
سیستم DNS وظیفه تبدیل نام دامنه به آدرس IP را بر عهده دارد. اگر تنظیمات DNS بهدرستی انجام نشده باشد یا سرورهای DNS دچار مشکل شوند، کاربران نمیتوانند به سایت شما دسترسی پیدا کنند. این مشکلات معمولا الگوی زمانی خاصی ندارند، اما گاهی در اثر بهروزرسانیهای شبانه رخ میدهند.
۳. انقضای گواهی SSL
گواهی SSL سایت شما ممکن است در یک تاریخ مشخص منقضی شود. اگر این تاریخ نیمهشب باشد، مرورگرها بهجای نمایش سایت، یک هشدار امنیتی نشان میدهند. این مشکل را میتوان با تنظیم یادآوری برای تمدید گواهی حل کرد.
تشخیص دقیق علت خرابی سایت در نیمه شب
لاگهای سرور را بررسی کنید: لاگهای خطا سرور، تمام اتفاقاتی که در زمان از کار افتادن سایت رخ داده است را ثبت میکنند. اگر به پنل مدیریت هاست خود دسترسی دارید، به بخش لاگها بروید و ببینید در زمان موردنظر چه خطاهایی ثبت شده است.
لاگهای دسترسی (Access Logs) را چک کنید: لاگهای دسترسی نشان میدهند چه کسانی یا چه رباتهایی در آن زمان به سایت شما مراجعه کردهاند. اگر تعداد درخواستهای غیرعادی زیاد باشد، احتمالا با یک حمله یا هجوم رباتها مواجهاید.
مصرف منابع را در پنل هاست بررسی کنید: بیشتر پنلهای مدیریت هاست، نمودار مصرف CPU، RAM و I/O را نمایش میدهند. اگر در زمان موردنظر یکی از این منابع به سقف رسیده باشد، مشکل از کمبود منابع است.
از افزونههای مانیتورینگ استفاده کنید: افزونههایی مانند Query Monitor در وردپرس میتوانند به شما نشان دهند کدام افزونه یا کوئری بیشترین منابع را مصرف میکند. همچنین ابزارهای خارجی مانند UptimeRobot میتوانند بهطور خودکار زمانهای دقیق از کار افتادن سایت را ثبت کنند.
با پشتیبانی هاست تماس بگیرید: اگر خودتان نتوانستید مشکل را پیدا کنید، با پشتیبانی هاست خود تماس بگیرید. آنها به لاگهای سطح سرور دسترسی دارند و میتوانند دقیقا بگویند در آن زمان چه اتفاقی افتاده است.
راهکارهای عملی برای جلوگیری از تکرار خارج شدن سایت در نیمه شب
زمان پشتیبانگیری را تغییر دهید
بهجای اینکه همه پشتیبانگیریها را در یک زمان خاص انجام دهید، آنها را در چند بازه زمانی مختلف انجام دهید. همچنین از پشتیبانگیری افزایشی استفاده کنید که فقط فایلهای تغییرکرده را ذخیره میکند و فشار کمتری به سرور وارد میکند.
کرونجابها را بهینه کنید
کرونجابهای غیرضروری را غیرفعال کنید و زمان اجرای کرونجابهای ضروری را طوری تنظیم کنید که با یکدیگر تداخل نداشته باشند.
از هاست قویتر استفاده کنید
اگر سایت شما رشد کرده و ترافیک بیشتری جذب میکند، ممکن است زمان ارتقای هاست فرا رسیده باشد. هاستهای ابری Cloud Hosting یا سرورهای اختصاصی Dedicated Server معمولا انعطافپذیری بیشتری در مدیریت بار ناگهانی دارند.
کشگذاری را فعال کنید
استفاده از کشگذاری میتواند فشار روی سرور را کاهش دهد. افزونههایی مانند WP Rocket یا W3 Total Cache در وردپرس میتوانند صفحات را بهصورت ایستا ذخیره کنند و از اجرای مجدد کدهای سنگین PHP جلوگیری کنند.
بهروزرسانیهای خودکار را مدیریت کنید
بهروزرسانی خودکار افزونهها را برای افزونههای حیاتی غیرفعال کنید و آنها را بهصورت دستی و در زمانهایی که خودتان کنترل دارید، انجام دهید.
از فایروال و سیستمهای امنیتی استفاده کنید
نصب یک فایروال قوی در سطح سرور یا استفاده از افزونههای امنیتی مانند Wordfence میتواند از حملات DDoS و ترافیک مخرب رباتها جلوگیری کند.
جمعبندی:
بیشتر مشکلات نیمهشبی، نتیجه تنظیمات اشتباه، زمانبندی نامناسب کارهای سنگین، یا انتخاب نادرست هاست هستند. هاست هم در این مشکل بی اثر نیست، اما در بسیاری از موارد، این خود ما هستیم که با تنظیم پشتیبانگیریهای سنگین در نیمهشب، یا نصب افزونههای بدکدنویسیشده، زمینهی بروز مشکل را فراهم میکنیم.
