با گسترش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، روش جست‌وجوی کاربران در اینترنت نیز در حال تغییر است. در این مطلب از سری مطالب وبلاگ پارس وی دی اس به پیش نیازهای لازم که سایت شما برای بهبود سئوی هوش مصنوعی باید داشته باشد! می‌پردازیم.
امروزه بسیاری از افراد به‌جای جست‌وجوی چند عبارت در گوگل و بررسی لینک‌های مختلف، سؤال خود را مستقیما از ابزارهایی مانند ChatGPT می‌پرسند و پاسخ آماده دریافت می‌کنند. در چنین شرایطی، حضور در نتایج جست‌وجوی سنتی به‌تنهایی کافی نیست و کسب‌وکارها باید به فکر دیده شدن در پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی نیز باشند.
اما چگونه می‌توان کاری کرد که ابزارهای هوش مصنوعی محتوای سایت را پیدا کنند، آن را درست بفهمند و در صورت نیاز به کاربران معرفی کنند؟ پاسخ این سؤال فقط به تولید محتوای خوب یا دریافت لینک از سایت‌های دیگر محدود نمی‌شود. ساختار فنی سایت نیز نقش مهمی در این فرایند دارد.
در این مقاله، سه لایه مهم آمادگی سایت برای جست‌وجوی هوش مصنوعی را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که برای بهبود هرکدام چه اقداماتی می‌توان انجام داد.
چرا سئو برای هوش مصنوعی فقط به منشن و لینک محدود نمی‌شود؟
در سئوی سنتی، معمولا تلاش می‌کنیم صفحات سایت در نتایج گوگل رتبه خوبی بگیرند و کاربران روی آن‌ها کلیک کنند. در جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، علاوه بر این موارد، موضوع دیگری هم اهمیت دارد: آیا هوش مصنوعی می‌تواند اطلاعات سایت را به‌درستی درک کند و از آن برای پاسخ دادن به سؤال کاربران استفاده کند؟
برای مثال، فرض کنید یک فروشگاه اینترنتی لپ‌تاپ دارید. اگر هوش مصنوعی نام فروشگاه شما را در اینترنت پیدا کند، اما نتواند قیمت محصولات، مشخصات فنی و شرایط تخفیف را از یکدیگر تشخیص دهد، احتمال دارد اطلاعات ناقصی به کاربر ارائه کند.
بنابراین، دیده شدن در پاسخ‌های هوش مصنوعی فقط به معنای پیدا شدن نام برند نیست. سایت باید به شکلی طراحی شود که اطلاعات آن به‌سادگی قابل دسترسی، قابل فهم و در صورت نیاز قابل استفاده باشد. برای درک بهتر این موضوع، می‌توان آمادگی فنی سایت برای هوش مصنوعی را در سه لایه بررسی کرد.
پیش نیازهای لازم که سایت شما باید داشته باشد:
- دسترسی هوش مصنوعی به محتوای سایت
اولین مرحله این است که ربات‌های هوش مصنوعی بتوانند صفحات سایت را پیدا کنند و محتوای آن‌ها را بخوانند. اگر ربات به صفحه دسترسی نداشته باشد یا نتواند ساختار آن را به‌درستی پردازش کند، نمی‌تواند از اطلاعات صفحه استفاده مؤثری داشته باشد. این مرحله شباهت زیادی به سئوی فنی دارد و بسیاری از اقداماتی که برای بهبود خزش موتورهای جست‌وجو انجام می‌دهیم، در اینجا نیز کاربرد دارند.
استفاده از HTML معنایی: HTML معنایی به این معناست که هر بخش صفحه با برچسبی متناسب با کاربرد آن مشخص شود. برای مثال، عنوان اصلی صفحه باید با تگ مناسب عنوان، بخش‌های مختلف مقاله با تیترهای مرتبط و محتوای اصلی در ساختاری روشن قرار بگیرند. استفاده درست از تگ‌هایی مانند h1، h2، main و article به مرورگرها و ابزارهای پردازش محتوا کمک می‌کند ساختار صفحه را بهتر تشخیص دهند.
بررسی دسترسی ربات‌ها در فایل robots.txt:
فایل robots.txt مشخص می‌کند ربات‌های سازگار با این دستورالعمل‌ها به کدام بخش‌های سایت اجازه خزش دارند یا از کدام بخش‌ها منع شده‌اند. اگر می‌خواهید محتوای سایتتان در ابزارهای هوش مصنوعی دیده شود، باید بررسی کنید که تنظیمات این فایل به‌اشتباه مانع دسترسی ربات‌های موردنظر نشده باشد.
البته همه ربات‌ها رفتار یکسانی ندارند و دستورهای robots.txt نیز به‌تنهایی تضمین نمی‌کنند که تمام ربات‌ها از آن‌ها پیروی کنند. همچنین دسترسی یک ربات به محتوا لزوما به معنای استفاده از آن برای آموزش مدل یا نمایش در پاسخ‌های هوش مصنوعی نیست.
ارائه محتوای قابل پردازش:
اگر محتوای اصلی سایت فقط پس از اجرای پیچیده جاوااسکریپت نمایش داده شود، بعضی ابزارهای پردازش ممکن است در دریافت اطلاعات با مشکل مواجه شوند. به همین دلیل، ارائه محتوای اصلی در HTML قابل دسترسی از سمت سرور می‌تواند مفید باشد. ساخت نقشه سایت معتبر، استفاده از لینک‌های داخلی مناسب و اطمینان از دسترسی درست به فرم‌ها و بخش‌های مهم نیز به بهبود این لایه کمک می‌کنند.
- کمک به هوش مصنوعی برای درک درست محتوا
دسترسی به محتوا به‌تنهایی کافی نیست. مرحله دوم این است که هوش مصنوعی بتواند تشخیص دهد هر اطلاعات به چه موضوعی مربوط است، چه کسی آن را منتشر کرده و چه ارتباطی با سایر اطلاعات صفحه دارد.
برای مثال، ممکن است در صفحه یک محصول چند عدد مختلف نمایش داده شود: قیمت اصلی، قیمت تخفیف‌خورده و قیمت ویژه اعضای باشگاه مشتریان. اگر ارتباط این اطلاعات به‌روشنی مشخص نباشد، احتمال برداشت اشتباه افزایش پیدا می‌کند.
استفاده از داده‌های ساختاریافته:
داده‌های ساختاریافته اطلاعات صفحه را در قالبی استاندارد و قابل پردازش ارائه می‌کنند. یکی از روش‌های رایج برای این کار، استفاده از فرمت JSON-LD است.
برای نمونه، در یک صفحه محصول می‌توان اطلاعاتی مانند نام محصول، برند، قیمت و وضعیت موجودی را به شکل ساختاریافته مشخص کرد. در صفحه مقاله نیز می‌توان اطلاعاتی مانند عنوان، نویسنده و تاریخ انتشار را ارائه داد. این اطلاعات به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کنند محتوای صفحه را بهتر تفسیر کنند. البته استفاده از داده‌های ساختاریافته به معنای تضمین حضور در پاسخ‌های هوش مصنوعی نیست و باید اطلاعات آن با محتوای قابل مشاهده صفحه مطابقت داشته باشد.
مشخص کردن هویت برند و نویسنده:
یکی دیگر از اقدامات مهم، مشخص کردن هویت کسب‌وکار و نویسندگان محتواست. صفحه درباره ما، اطلاعات تماس، معرفی نویسندگان و توضیحات دقیق درباره محصولات یا خدمات می‌توانند به روشن شدن هویت سایت کمک کنند. برای مثال، اگر نام یک برند با نام یک شهر، باشگاه ورزشی یا محصول دیگر مشترک باشد، ارائه اطلاعات دقیق درباره حوزه فعالیت برند می‌تواند احتمال اشتباه در تشخیص موضوع را کاهش دهد. در کنار این موارد، انتشار محتوای دقیق، به‌روز و مستند اهمیت زیادی دارد. هرچه اطلاعات سایت روشن‌تر و سازگارتر باشند، احتمال برداشت نادرست از آن‌ها کمتر می‌شود.
- فراهم کردن امکان تعامل هوش مصنوعی با سایت
سومین لایه، یک قدم فراتر از خواندن و فهمیدن محتواست. در این مرحله، هوش مصنوعی می‌تواند با اجازه و از طریق سازوکارهای فنی مناسب، با خدمات سایت تعامل داشته باشد و بعضی کارها را به نمایندگی از کاربر انجام دهد.
برای مثال، تصور کنید کاربری از یک دستیار هوش مصنوعی می‌خواهد هتلی با بودجه مشخص پیدا کند یا محصولی را با ویژگی‌های خاص سفارش دهد. در آینده، بخشی از این فرایندها می‌تواند مستقیما از طریق اتصال ابزارهای هوش مصنوعی به سامانه‌های کسب‌وکار انجام شود. برای فراهم کردن چنین قابلیتی، صرفا داشتن یک وب‌سایت با محتوای مناسب کافی نیست. دسترسی برنامه‌نویسی‌شده به خدمات، مدیریت مجوزها و روش‌های امن احراز هویت نیز اهمیت پیدا می‌کنند.
آشنایی با OAuth و API:
API راهی برای ارتباط نرم‌افزارها با یکدیگر است. برای نمونه، یک فروشگاه می‌تواند از طریق API اطلاعات موجودی محصولات را در اختیار یک سامانه مجاز قرار دهد. OAuth نیز چارچوبی برای مدیریت مجوز دسترسی است. این سازوکار کمک می‌کند یک برنامه بتواند با مجوز مشخص و بدون نیاز به دریافت مستقیم رمز عبور کاربر، به منابع محافظت‌شده دسترسی پیدا کند.
البته راه‌اندازی چنین قابلیت‌هایی برای همه سایت‌ها ضروری نیست. اگر یک وبلاگ ساده دارید، احتمالا در حال حاضر تمرکز بر کیفیت محتوا، ساختار HTML و داده‌های ساختاریافته اولویت بیشتری دارد. اما برای فروشگاه‌ها، سامانه‌های رزرو و کسب‌وکارهایی که خدمات آنلاین ارائه می‌کنند، بررسی امکان تعامل امن با ابزارهای هوش مصنوعی می‌تواند در آینده اهمیت بیشتری پیدا کند.
آیا فایل llms.txt برای سئو هوش مصنوعی ضروری است؟
فایل llms.txt ایده‌ای برای ارائه راهنمایی متنی درباره ساختار سایت و محتوای مهم آن به ابزارهای هوش مصنوعی است. می‌توان آن را نوعی راهنمای خلاصه دانست که به سیستم‌های پردازش محتوا کمک می‌کند با بخش‌های مهم سایت آشنا شوند. بااین‌حال، این فایل هنوز به یک استاندارد فراگیر و تثبیت‌شده تبدیل نشده است و انتشار آن تضمین نمی‌کند که ابزارهای هوش مصنوعی از اطلاعات سایت استفاده کنند.
بنابراین، بهتر است پیش از صرف زمان برای ایجاد این فایل، مشکلات مهم‌تر سایت را برطرف کنید. اگر صفحات مهم به‌درستی در دسترس نیستند، داده‌های ساختاریافته ندارند یا اطلاعات برند در آن‌ها مبهم است، ایجاد یک فایل راهنما به‌تنهایی این مشکلات را حل نمی‌کند. همچنین باید توجه داشت که دستورهای موجود در فایل‌های راهنما یا robots.txt جایگزین کنترل‌های امنیتی واقعی نیستند. برای حفاظت از اطلاعات محرمانه و محدود کردن دسترسی به بخش‌های حساس، باید از احراز هویت و مجوزهای سمت سرور استفاده کرد.
از کجا شروع کنیم؟
برای بهینه‌سازی سایت جهت حضور در جست‌وجوی هوش مصنوعی، لازم نیست تمام فناوری‌های جدید را یک‌باره پیاده‌سازی کنید. بهتر است ابتدا وضعیت فعلی سایت را بررسی کرده و اقدامات را بر اساس نیاز کسب‌وکار اولویت‌بندی کنید. در قدم اول، دسترسی ربات‌ها و وضعیت خزش صفحات مهم را بررسی کنید.
سپس سراغ ساختار HTML، لینک‌های داخلی و کیفیت محتوای صفحات بروید. در مرحله بعد، داده‌های ساختاریافته مناسب را اضافه کنید و مطمئن شوید اطلاعات محصول، برند و نویسنده به‌درستی مشخص شده‌اند. در نهایت، اگر مدل کسب‌وکار شما به تعامل خودکار با خدمات سایت نیاز دارد، می‌توانید امکان استفاده از API، احراز هویت امن و پروتکل‌های ارتباطی مرتبط را بررسی کنید.
جمع‌بندی:
آمادگی سایت برای جست‌وجوی هوش مصنوعی را نمی‌توان فقط با تعداد دفعاتی که نام برند در پاسخ‌های تولیدشده دیده می‌شود سنجید. سایت باید در وهله اول برای ربات‌ها قابل دسترسی باشد، سپس اطلاعات خود را به شکلی روشن و قابل فهم ارائه دهد و در صورت نیاز، امکان تعامل امن با خدماتش را فراهم کند.
بررسی ۵۰ وب‌سایت در گزارش Search Engine Journal نیز نشان می‌دهد که فاصله میان دسترسی به محتوا و درک درست آن، یکی از بخش‌های مهمی است که هنوز جای بهبود دارد. در این بررسی، میانگین امتیاز لایه دسترسی به محتوا ۷۴٫۴ درصد بود، اما این رقم برای لایه درک معنا به ۳۸٫۵ درصد و برای لایه تعامل و انجام تراکنش به ۲٫۱ درصد رسید.
البته این اعداد حاصل یک بررسی مشخص از ۵۰ سایت بزرگ هستند و نباید آن‌ها را به‌عنوان معیار قطعی برای تمام وب‌سایت‌ها در نظر گرفت. همچنین پیاده‌سازی این روش‌ها هیچ تضمینی برای نمایش در پاسخ‌های هوش مصنوعی ایجاد نمی‌کند. برای موفقیت در جست‌وجوی آینده، فقط پیدا شدن محتوا کافی نیست. باید به موتورهای جست‌وجو و ابزارهای هوش مصنوعی کمک کنیم اطلاعات سایت را درست بخوانند، معنای آن را بفهمند و در صورت نیاز، از آن به شکل قابل اعتماد استفاده کنند.
