حذف یک صفحه از وبسایت همیشه به معنای پایان کار آن نیست. ممکن است یک محصول از فروشگاه حذف شود، یک مقاله قدیمی دیگر در دسترس نباشد یا آدرس صفحات سایت تغییر کند. در این مطلب از سری مطالب وبلاگ پارس وی دی اس به تفاوت 404 و Soft 404 چیست و چرا گوگل این دو خطا را یکسان نمیداند؟ میپردازیم.
در چنین شرایطی، نحوه پاسخگویی سرور به این URLها اهمیت زیادی دارد. اگر این پاسخ بهدرستی مدیریت نشود، نهتنها کاربران با تجربه نامناسبی مواجه میشوند، بلکه موتورهای جستجو نیز در تشخیص وضعیت واقعی صفحات دچار سردرگمی خواهند شد.
دو مورد از رایجترین خطاهایی که در Google Search Console مشاهده میشوند، 404 و Soft 404 هستند. بسیاری از مدیران سایت تصور میکنند این دو خطا یک مفهوم دارند، در حالی که تفاوت آنها از نگاه گوگل بسیار مهم است. در واقع، یک خطای 404 استاندارد معمولاً رفتار درستی محسوب میشود، اما Soft 404 اغلب نشاندهنده وجود مشکلی در نحوه پاسخگویی وبسایت است و میتواند روی خزش، ایندکس شدن صفحات و حتی مصرف Crawl Budget تأثیر بگذارد.
در ادامه بررسی میکنیم که تفاوت 404 و Soft 404 چیست، گوگل چگونه آنها را تشخیص میدهد و برای رفع هر کدام باید چه اقداماتی انجام داد.
خطای 404 چیست؟
خطای 404 (Not Found) یک کد وضعیت (HTTP Status Code) استاندارد است که توسط سرور ارسال میشود و به موتورهای جستجو اعلام میکند صفحه موردنظر وجود ندارد یا حذف شده است. در این حالت، هم کاربر و هم Googlebot متوجه میشوند که این URL دیگر محتوایی برای نمایش ندارد.
برای مثال، اگر محصولی برای همیشه از فروشگاه حذف شده باشد و جایگزینی برای آن وجود نداشته باشد، بازگرداندن کد وضعیت 404 کاملاً طبیعی و حتی توصیهشده است. گوگل پس از چند بار بررسی، این صفحه را از ایندکس خود حذف میکند و دیگر منابع خزشی را صرف آن نخواهد کرد.
Soft 404 چیست؟
در مقابل، Soft 404 زمانی رخ میدهد که از نظر سرور، صفحه با کد وضعیت 200 (OK) یا گاهی یک ریدایرکت نامناسب پاسخ میدهد، اما محتوای آن نشان میدهد که صفحه عملاً وجود ندارد. به عبارت دیگر، سرور به گوگل اعلام میکند که صفحه سالم است، اما محتوای صفحه چیز دیگری میگوید.
برای مثال، فرض کنید کاربر وارد آدرس یک محصول حذفشده میشود، اما به جای دریافت خطای 404، صفحهای با عنوان محصول موردنظر یافت نشد مشاهده میکند و در عین حال سرور همچنان کد 200 برمیگرداند. در این شرایط، گوگل این صفحه را بهعنوان Soft 404 شناسایی میکند؛ زیرا بین کد وضعیت HTTP و محتوای واقعی صفحه تناقض وجود دارد.
تفاوت اصلی 404 و Soft 404
تفاوت اصلی این دو خطا در پاسخ سرور است. در خطای 404، سرور بهدرستی اعلام میکند که صفحه وجود ندارد و گوگل نیز بر همین اساس رفتار میکند. اما در Soft 404، سرور ادعا میکند صفحه سالم است، در حالی که محتوای آن هیچ ارزشی برای نمایش ندارد. همین تناقض باعث میشود گوگل صفحه را بهعنوان Soft 404 علامتگذاری کند.
| مورد | 404 | Soft 404 |
|---|---|---|
| وضعیت صفحه | صفحه واقعاً وجود ندارد | صفحه وجود ندارد اما مثل صفحه معتبر نمایش داده میشود |
| کد وضعیت سرور | 404 یا 410 | معمولاً 200 |
| رفتار گوگل | بهعنوان صفحه حذفشده شناسایی میشود | ممکن است بهعنوان Soft 404 تشخیص داده شود |
| مثال | صفحه محصول حذف شده و خطای 404 نمایش داده میشود | صفحه محصول حذف شده اما با کد 200 نمایش داده میشود |
| تأثیر سئو | مشکل خاصی ندارد | میتواند باعث هدررفت منابع خزش و مشکل ایندکس شود |
| راهکار | در صورت نیاز ریدایرکت 301 یا باقی ماندن 404 | تنظیم سایت برای ارسال کد 404 یا 410 واقعی |
چرا Soft 404 برای سئو مشکلساز است؟
Soft 404 باعث میشود موتورهای جستجو تصور کنند یک صفحه معتبر وجود دارد، در حالی که آن صفحه محتوای ارزشمندی ندارد. در نتیجه گوگل ممکن است زمان و منابع خود را صرف بررسی این صفحات کند و فرصت کمتری برای خزش صفحات مهم سایت داشته باشد.
همچنین وجود تعداد زیادی Soft 404 میتواند باعث ایجاد اختلال در فرآیند ایندکس شدن صفحات و کاهش کیفیت سیگنالهای سایت برای موتورهای جستجو شود. این مشکل در سایتهای بزرگ با تعداد زیادی URL بیشتر دیده میشود.
خطاهای رایج Soft 404 در فروشگاههای اینترنتی
در فروشگاههای اینترنتی، خطای Soft 404 معمولا زمانی ایجاد میشود که یک صفحه محصول یا دستهبندی دیگر وجود ندارد، اما سایت به جای ارسال کد وضعیت 404، همان صفحه را با کد 200 نمایش میدهد. این اتفاق بیشتر در سایتهایی رخ میدهد که تعداد زیادی محصول، فیلتر یا URLهای داینامیک دارند.
برخی از رایجترین موارد ایجاد Soft 404 در فروشگاهها عبارتاند از:
حذف محصولات بدون تنظیم وضعیت مناسب: زمانی که محصولی از فروشگاه حذف میشود اما صفحه آن همچنان با پیامهایی مثل «این محصول موجود نیست» و کد 200 باز میشود.
صفحات دستهبندی بدون محصول: در فروشگاههای بزرگ، ممکن است دستهبندیهایی ایجاد شوند که هیچ محصول فعالی ندارند، اما همچنان برای موتورهای جستجو قابل دسترسی هستند.
صفحات فیلتر و جستجوی داخلی بیارزش: ترکیبهای مختلف فیلترها (مانند رنگ، سایز، برند یا محدوده قیمت) میتوانند هزاران URL کمارزش ایجاد کنند که محتوای واقعی ندارند.
صفحات محصول با محتوای حذفشده: گاهی اطلاعات محصول، تصویر، قیمت و توضیحات حذف میشوند اما URL صفحه همچنان فعال باقی میماند.
نمایش صفحه جایگزین به جای خطای 404: برخی فروشگاهها کاربران را به صفحه اصلی یا صفحات مشابه هدایت میکنند، در حالی که سرور باید وضعیت واقعی صفحه را اعلام کند.
برای جلوگیری از مشکلات سئو، صفحات حذفشده باید بر اساس شرایط بهدرستی مدیریت شوند؛ محصولاتی که برای همیشه حذف شدهاند میتوانند کد 410 دریافت کنند، محصولات جایگزیندار بهتر است با ریدایرکت 301 مدیریت شوند و صفحات بدون جایگزین باید کد 404 واقعی ارسال کنند.
چگونه Soft 404 را برطرف کنیم؟
اگر صفحه واقعاً حذف شده و جایگزینی ندارد، بهترین راهکار بازگرداندن کد وضعیت 404 یا 410 Gone است. اگر صفحه معادل جدیدی دارد، باید از ریدایرکت 301 به نزدیکترین صفحه مرتبط استفاده شود. همچنین نباید صفحاتی که هیچ محتوای واقعی ندارند با کد وضعیت 200 در دسترس باشند؛ زیرا این موضوع مهمترین دلیل ایجاد خطای Soft 404 است.
جمعبندی
خطای 404 به موتورهای جستجو اعلام میکند که یک صفحه دیگر وجود ندارد و این رفتار کاملاً استاندارد است. در مقابل، Soft 404 زمانی ایجاد میشود که سرور به اشتباه صفحه را معتبر معرفی میکند، اما محتوای آن نشان میدهد چیزی برای نمایش وجود ندارد.
به همین دلیل، در حالی که یک 404 واقعی معمولاً مشکلی برای سئو ایجاد نمیکند، وجود تعداد زیادی Soft 404 میتواند نشانهای از ایراد در معماری سایت باشد و باید در سریعترین زمان ممکن برطرف شود.
