تا همین چند وقت پیش، وقتی درباره دیده شدن یک سایت در نتایج جستوجو صحبت میکردیم، بیشتر تمرکزمان روی گوگل، کلمات کلیدی و رتبه صفحات بود. در این مطلب از سری مطالب وبلاگ پارس وی دی اس به ۴ اصل مهم در سئو تکنیکال برای جستوجوی هوش مصنوعی میپردازیم.
اما با گسترش جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، شکل پیدا کردن اطلاعات در وب در حال تغییر است. حالا کاربر ممکن است به جای اینکه چند لینک را باز کند، سوالش را مستقیما از یک ابزار هوش مصنوعی بپرسد و انتظار داشته باشد پاسخ کامل را همانجا دریافت کند. در این میان، فقط کیفیت محتوا تعیین نمیکند که سایت شما دیده شود؛ سیستم باید بتواند محتوای شما را پیدا کند، بخواند و ارتباط میان اطلاعات مختلف سایت را درست تشخیص دهد.
اینجاست که سئو تکنیکال اهمیت بیشتری پیدا میکند. ممکن است یک مقاله بسیار خوب نوشته باشید، اما اگر خزنده نتواند به صفحه دسترسی پیدا کند، محتوای اصلی فقط بعد از اجرای JavaScript نمایش داده شود یا ساختار اطلاعات سایت برای ماشینها واضح نباشد، بخشی از ارزش آن محتوا عملا پنهان میماند. این مسئله برای بسیاری از سایتهای وردپرسی، فروشگاههای اینترنتی و سایتهایی که از قالبها و صفحهسازهای سنگین استفاده میکنند، اهمیت بیشتری دارد.
البته قرار نیست برای ورود به دنیای AI Search همه اصول سئو را کنار بگذارید و مجموعهای کاملا جدید از تکنیکها را یاد بگیرید. بسیاری از پایههایی که سالها در سئو تکنیکال اهمیت داشتهاند، همچنان مهم هستند؛ با این تفاوت که حالا باید سایت را از نگاه خزندهها و سیستمهای هوش مصنوعی هم بررسی کنید. در ادامه، چهار اصل فنی مهم را بررسی میکنیم که میتوانند به قابل دسترستر و قابل فهمتر شدن سایت شما برای نسل جدید جستوجو کمک کنند.
۴ اصل مهم در سئو تکنیکال برای جستوجوی هوش مصنوعی
- مطمئن شوید خزندهها واقعا به محتوای سایت دسترسی دارند
اولین قدم این است که مطمئن شوید محتوای سایت برای خزندهها قابل دسترسی است. فایل robots.txt یکی از بخشهایی است که باید در این زمینه بررسی شود، چون میتواند دسترسی برخی خزندهها به بخشهایی از سایت را محدود کند. البته این موضوع به این معنا نیست که باید همه رباتها را بدون بررسی آزاد کنید. بعضی خزندهها برای اهداف متفاوتی استفاده میشوند و سیاست مناسب برای هر سایت به نوع کسبوکار و هدف شما بستگی دارد.
در سایتهای ایرانی، مشکلات دسترسی گاهی اصلا از تنظیمات مستقیم وردپرس یا robots.txt شروع نمیشود. ممکن است یک فایروال، CDN یا سیستم امنیتی سرور درخواست یک خزنده را مسدود کند. حتی تنظیمات اشتباه در افزونههای امنیتی وردپرس یا محدود کردن بیش از حد درخواستهای ناشناس میتواند باعث شود بخشی از سایت برای برخی سرویسها قابل دریافت نباشد.
به همین دلیل فقط باز کردن سایت در مرورگر کافی نیست. باید بررسی کنید صفحه با چه کد وضعیت HTTP پاسخ میدهد، آیا ریدایرکتهای غیرضروری وجود دارد، آیا صفحات مهم با noindex علامتگذاری شدهاند و آیا سیستم امنیتی سرور درخواستهای خزندهها را مسدود نمیکند. در Google Search Console نیز ابزار URL Inspection و تست نسخه زنده صفحه میتواند برای بررسی وضعیت دسترسی و رندر صفحه مفید باشد.
-
محتوای مهم را پشت JavaScript پنهان نکنید
استفاده از JavaScript به خودی خود مشکل سئو نیست. بسیاری از سایتهای مدرن، از جمله فروشگاههای اینترنتی و سایتهای وردپرسی، برای ساخت بخشهایی از صفحات خود از JavaScript استفاده میکنند و گوگل نیز توانایی پردازش و رندر JavaScript را دارد. مشکل زمانی ایجاد میشود که اطلاعات مهم سایت فقط بعد از اجرای JavaScript در اختیار کاربر یا خزنده قرار بگیرد.
برای مثال تصور کنید توضیحات اصلی یک محصول، لینکهای مهم دستهبندی یا بخشی از محتوای مقاله فقط پس از اجرای یک اسکریپت و ارسال درخواست AJAX نمایش داده شود. یک مرورگر معمولی ممکن است همه چیز را بهدرستی نشان دهد و شما تصور کنید صفحه کاملا قابل دسترسی است، اما همه خزندهها الزاما مانند یک مرورگر کامل رفتار نمیکنند. برخی خزندههای مورد استفاده در اکوسیستم جستوجوی AI ممکن است JavaScript را به شکل متفاوتی پردازش کنند یا اصلا آن را اجرا نکنند.
این موضوع برای سایتهایی که از قالبهای سنگین، صفحهسازها، اسکرول بینهایت یا بارگذاری محتوای AJAX استفاده میکنند اهمیت بیشتری دارد. بهتر است محتوای اصلی صفحه، لینکهای داخلی مهم و اطلاعاتی که برای درک موضوع صفحه ضروری هستند، در HTML اولیه نیز قابل دسترسی باشند. استفاده از روشهایی مانند SSR، SSG یا معماری ترکیبی میتواند در پروژههای پیچیده کمککننده باشد، اما برای بسیاری از سایتهای وردپرسی، همین که محتوای اصلی را وابسته به اجرای کامل JavaScript نکنند، قدم مهمی است.
بنابراین قرار نیست JavaScript را از سایت حذف کنید؛ هدف این است که اطلاعات مهم سایت قربانی JavaScript نشود
-
دادههای ساختاریافته، اطلاعات سایت را برای ماشینها واضحتر میکنند
کاربر وقتی وارد یک صفحه میشود، معمولا با نگاه کردن به عنوان، متن، تصاویر و بخشهای مختلف صفحه متوجه میشود که با چه نوع اطلاعاتی روبهرو است. اما ماشین برای درک دقیقتر همین اطلاعات به نشانهها و ساختار مشخص نیاز دارد. اینجا است که Structured Data یا دادههای ساختاریافته اهمیت پیدا میکند.
با استفاده از Schema میتوان نوع و ارتباط اطلاعات موجود در صفحه را واضحتر کرد. برای مثال در یک سایت فروشگاهی، مشخص کردن اطلاعات محصول، برند، قیمت، موجودی و امتیاز میتواند ساختار اطلاعات را برای سیستمهای پردازشکننده روشنتر کند. در یک سایت محتوایی نیز Schemaهایی مانند Article، BreadcrumbList یا Organization میتوانند به توضیح بهتر ساختار صفحه و سایت کمک کنند.
البته نباید از Schema انتظار معجزه داشت. قرار دادن دادههای ساختاریافته به این معنا نیست که صفحه شما حتما در پاسخهای هوش مصنوعی نمایش داده میشود یا حتما توسط یک موتور AI انتخاب خواهد شد. کاربرد اصلی آن این است که اطلاعات را به شکلی استانداردتر و قابل فهمتر در اختیار سیستمهای مختلف قرار دهد. نکته مهم دیگر این است که اطلاعات حیاتی فقط با JavaScript و در مرحله بعدی بارگذاری صفحه ایجاد نشوند. اگر دادههای اصلی صفحه از ابتدا در HTML قابل مشاهده باشند، بررسی و پردازش آنها برای سیستمهای مختلف سادهتر خواهد بود.
-
هویت برندتان را در همه جای وب یکسان نگه دارید
یکی از موضوعاتی که در جستوجوی هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا کرده، Entity یا همان موجودیت قابل شناسایی است. خیلی ساده اگر بخواهیم توضیح دهیم، سیستم باید بفهمد یک نام دقیقا به چه چیزی اشاره میکند: یک شرکت، شخص، محصول، فروشگاه یا برند.
فرض کنید نام برند شما در سایت به یک شکل نوشته شده، در شبکههای اجتماعی شکل دیگری دارد و در سایتهای دیگر هم با نام متفاوتی معرفی شده است. حتی اگر انسان بتواند این موارد را به هم ارتباط دهد، برای یک سیستم خودکار چنین تناقضهایی میتواند تشخیص هویت واقعی برند را دشوارتر کند.
به همین دلیل بهتر است نام برند، آدرس سایت، توضیحات کسبوکار و اطلاعات سازمانی در بخشهای مختلف وب تا حد امکان یکدست باشند. استفاده درست از Organization Schema و در موارد مناسب مشخص کردن ارتباط سایت رسمی با پروفایلهای معتبر برند از طریق sameAs نیز میتواند به روشنتر شدن این ارتباط کمک کند.
برای کسبوکارهای ایرانی این موضوع اهمیت ویژهای دارد؛ چون ممکن است یک برند در سایت رسمی، اینستاگرام، لینکدین، نقشهها، دایرکتوریها و سایتهای خبری با نامهای مختلف معرفی شده باشد. هرچه این اطلاعات منسجمتر باشند، ساختن تصویر دقیقتری از برند برای سیستمهای جستوجو سادهتر میشود.
قبل از اینکه فکر کنید سایت شما برای جستوجوی AI آماده است، این موارد را بررسی کنید:
آماده بودن سایت برای جستوجوی هوش مصنوعی لزوما به معنی استفاده از یک افزونه خاص یا انجام یک تکنیک عجیب و جدید نیست. بهتر است ابتدا پایههای فنی سایت را بررسی کنید:
- آیا صفحات مهم با noindex مسدود نشدهاند؟
- آیاtxt دسترسی موردنیاز را محدود نکرده است؟
- آیا صفحات مهم با کد وضعیت مناسب پاسخ میدهند؟
- آیا ریدایرکتهای زنجیرهای یا اشتباه وجود دارد؟
- آیا محتوای اصلی بدون اجرای کامل JavaScript قابل دسترسی است؟
- آیا لینکهای داخلی مهم در HTML صفحه وجود دارند؟
- آیا Schemaها درست و متناسب با محتوای صفحه پیادهسازی شدهاند؟
- آیا CDN یا فایروال درخواستهای برخی خزندهها را مسدود نمیکند؟
- آیا نام برند و اطلاعات سازمان در سایت و منابع معتبر دیگر یکسان است؟
- آیا نسخهای که خزنده دریافت میکند با محتوایی که کاربر میبیند تفاوت اساسی ندارد؟
برای بررسی فنی نیز میتوانید از ابزارهایی مانند Google Search Console، URL Inspection، بررسی سورس HTML، ابزارهای تست Structured Data و لاگهای سرور استفاده کنید. این بررسیها کمک میکنند متوجه شوید مشکل واقعا از کیفیت محتوا است یا اینکه محتوا از نظر فنی بهخوبی در اختیار سیستمهای جستوجو قرار نمیگیرد.
جمعبندی:
جستوجوی هوش مصنوعی به این معنی نیست که تمام اصول سئو قبلی کنار گذاشته شدهاند و باید از صفر شروع کنید. بخش قابل توجهی از موفقیت یک سایت همچنان به همان پایههایی وابسته است که در سئو تکنیکال اهمیت داشتهاند: خزیدن، دسترسی، رندر، ساختار اطلاعات و درک درست هویت سایت.
برای یک سایت وردپرسی ایرانی، قبل از اینکه وقت زیادی را صرف تکنیکهای پیچیده GEO کنید، بهتر است مطمئن شوید خزندهها میتوانند صفحات مهم را ببینند، محتوای اصلی پشت JavaScript مخفی نشده، اطلاعات با ساختار مشخص ارائه شده و هویت برند در وب پراکنده و متناقض نیست.
در نهایت، هیچ ترفند فنی نمیتواند تضمین کند که یک موتور هوش مصنوعی حتما سایت شما را در پاسخ خود نمایش دهد. اما اگر سایت از نظر فنی برای خزندهها قابل دسترسی و برای ماشینها قابل فهم باشد، حداقل یکی از مهمترین موانع حضور در اکوسیستم جستوجوی جدید را از سر راه برداشتهاید.
